ประสิทธิภาพการผลิตและลักษณะสัณฐานวิทยาของไก่แม่ฮ่องสอนเมื่อเทียบกับไก่ประดู่หางดำ ไก่ไข่เพศผู้ และไก่เนื้อ

ปัญหาที่งานวิจัยแก้ไข

เกษตรกรและโครงการพัฒนาสายพันธุ์ยังขาดการเปรียบเทียบโดยตรงระหว่างไก่แม่ฮ่องสอน ไก่ประดู่หางดำ ไก่ไข่เพศผู้ และไก่เนื้อที่เลี้ยงภายใต้สภาพเดียวกัน จึงต้องการหลักฐานด้านการเจริญเติบโต ประสิทธิภาพอาหาร รูปร่าง และลักษณะเฉพาะ เพื่อสนับสนุนการเลือกเลี้ยงและพัฒนาสายพันธุ์ท้องถิ่น

ผู้ได้รับประโยชน์:

• เกษตรกรผู้เลี้ยงไก่พื้นเมืองและกลุ่มผู้ผลิต
• นักปรับปรุงพันธุ์ปศุสัตว์และเจ้าหน้าที่ส่งเสริม
• นักวิจัยด้านเกษตรและสัตวศาสตร์
• ชุมชนที่พัฒนาไก่แม่ฮ่องสอนเป็นสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์

วิธีการ

การทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ใช้ลูกไก่อายุหนึ่งวัน 600 ตัว ได้แก่ ไก่แม่ฮ่องสอน ไก่ประดู่หางดำ ไก่ไข่เพศผู้สายพันธุ์โรดไอส์แลนด์เรด และไก่เนื้อ ROSS-308 กลุ่มละ 150 ตัว จัดเป็น 10 ซ้ำ ซ้ำละ 15 ตัว ทุกกลุ่มได้รับอาหารไก่พื้นเมืองสำเร็จรูปชนิดเดียวกัน ให้น้ำเต็มที่ และเลี้ยงในสภาพแวดล้อมเดียวกัน บันทึกน้ำหนักตัวและอาหารทุกสัปดาห์ วัดสัณฐานวิทยา 8 ลักษณะแยกเพศในหลายช่วงอายุ และบันทึกการขันของไก่แม่ฮ่องสอนเพศผู้อายุ 16 สัปดาห์ 30 ตัว นาน 24 ชั่วโมง แบ่งเป็น 8 ช่วง ช่วงละ 3 ชั่วโมง วิเคราะห์ด้วย ANOVA วิธีพหุพิสัยของ Duncan สหสัมพันธ์ Pearson การจัดกลุ่ม K-means สามกลุ่ม และการถดถอย Poisson

ผลการศึกษา

ไก่เนื้อมีน้ำหนักเพิ่มเฉลี่ยต่อวันสูงสุด 32.53 กรัมต่อวัน รองลงมาคือไก่ประดู่หางดำ 17.76 กรัม ไก่ไข่เพศผู้ 9.79 กรัม และไก่แม่ฮ่องสอน 8.52 กรัม ไก่เนื้อมีอัตราแลกเนื้อช่วง 0–5 สัปดาห์ดีที่สุดที่ 1.37 ขณะที่ไก่ประดู่หางดำมีน้ำหนักตัวสุดท้ายที่อายุ 16 สัปดาห์สูงสุด 2,011 กรัม ไก่แม่ฮ่องสอนเพศเมียมีความกว้างลำตัวต่ำสุดที่อายุ 5 และ 16 สัปดาห์ ไก่แม่ฮ่องสอนเพศผู้ 30 ตัวขันรวม 1,219 ครั้งใน 24 ชั่วโมง และขันสูงสุดช่วง 09.00–12.00 น. การจัดกลุ่มและการถดถอยชี้ว่าความถี่การขันสัมพันธ์เด่นกับความสูงและน้ำหนักตัว จึงใช้ประกอบการคัดเลือกพันธุ์และคัดเลือกไก่เพื่อประกวดการขันได้